Lenzen, filters en sluitertijden

Een van de voordelen van het filmen met een DSLR is, naast de grote sensor dit zorgt voor grote lichtgevoeligheid en kleine scherptediepte, het feit dat je van lenzen kan wisselen. Met een camcorder zit je vast aan een lens die bepaalde eigenschappen heeft. Met een DSLR kan je een lens erop zetten die specifiek aan jou wensen voldoet. Zo kan je er bijvoorbeeld voor een lichtsterke lens kiezen, die het goed doet in situaties met weinig licht, zonder de ISO al te hoog te zetten, of voor een lens met een groot brandpuntsafstand zodat je objecten van ver af kunt filmen.

Lens met een kleine scherptediepte

Voor film is het fijn om een lichtsterke lens te hebben zoals een lens met een F waarde van 2.8 of lager. Dit geeft niet alleen een kleine scherptediepte, maar zorgt er ook voor dat je in situaties met weinig licht je ISO niet zo hoog hoeft te zetten als met bijvoorbeeld een F5.6 lens. Dit zorgt voor een schoner beeld met minder ruis.

Er zijn in principe twee soorten lenzen: lenzen met een vast brandpuntafstand(primes) en lenzen met meerder brandpuntafstanden(zooms). Pro’s die met DSLR’s werken geven vaak de voorkeur aan dure primes van bijvoorbeeld Carl Zeiss of Leica. Zij vinden dat primes vaak scherper zijn dan zoomlenzen en primes zijn vaak lichtsterker. Zooms zijn echter wel relatief gezien goedkoper, omdat je meerdere brandpuntafstanden in één lens hebt. Als je voor een zoom gaat ga dan wel voor een licht sterke lens en een met een vaste f-waarde. De goedkopere zooms hebben vaak een variabele f-waarde van bijvoorbeeld F3.5-F5.6. Dit houdt in dat ze op de korte afstand een maximaal diafragma van F3.5 hebben en op de grote afstand een diafragma van F5.6. Voor film is dit bijzonder vervelend, als je zoomt veranderd namelijk je diafragma met dit soort lenzen en wordt je beeld donker of lichter. Dit is heel vervelend en maakt het lastig om consistente shots te maken.

Tamron 17-50 f2.8

Tamron 28-75 f2.8

Wij zijn zelf heel enthousiast over de lenzen van Tamron. Zeker als je geen heel groot budget hebt, maar wel kwalitatief goede lenzen wilt, zou ik zeker de Tamron 17-50 f2.8 en 28-75 f2.8 in overweging nemen. Voor de Canon 550D en 7D is de Tamron 17-50 f2.8 geschikt, de Tamron 28-75 f2.8 is beter geschikt voor de Canon 5D Mark II. Je kunt deze lenzen tweedehands al voor rond de 250 euro krijgen.

Canon 50mm f1.8

Een prime die vaak gebruikt wordt is de Canon 50mm f1.8 lens om beelden met een hele kleine scherptediepte mee te krijgen. Deze lens kun je al voor minder dan 100 euro krijgen, maar de resultaten die je er mee krijgt zijn geweldig.

Vaak worden er filters op lenzen gebruikt. Veel gebruikte voorbeelden zijn UV filter, polarisatie filters en ND filters. Vooral ND filters zijn interessant voor filmmakers. Als je overdag filmt zit je met het probleem van overbelichting. Er zijn meerdere manieren om overbelichting tegen te gaan, maar qua filmen ben je hierin beperkter dan qua fotografie. Met fotografie kan je je diafragma, je sluitertijd en je ISO waarde aanpassen. Met film kan dit natuurlijk ook, maar als je echt de filmlook nastreeft kan je alleen je diafragma aanpassen.

De sluitertijd wil je op het dubbele hebben van je framerate, dus als je op 24P schiet wil je je sluitertijd op 50 hebben staan(48 is er niet op een DSLR, 50 komt dan het meest in de buurt), op 25P gebruik je ook een sluitertijd van 50. Op 30P gebruik je een sluitertijd van 60 en op 60P gebruik je een sluitertijd 120. Deze waardes worden ook gebruikt door traditionele pro camera’s, gebruik deze waardes dus ook voor een vergelijkbare filmische look. Je kan dus niet met je sluitertijd spelen om overbelichting tegen te gaan, omdat deze waarde al vast staat. Je kan dan nog je een grotere f-waarde voor je diafragma kiezen, bijvoorbeeld F8 of F11. Je zet dat de diafragma bladen van je lens dichter, worden er minder licht in de lens komt, waardoor het beeld donkerder wordt. Echter een hogere f-waarde betekend ook een grotere scherptediepte, waardoor je dus weer je mooie blur kwijt raakt, je de focus niet meer kan verleggen niet meer verleggen omdat alles in focus is en je raakt dus weer een stukje van je mooie filmische look kwijt.

Fader ND filter

Wat blijft er dan nog over? De ISO waarde. Maar deze kan niet lager dan 100. Zit je al op ISO 100 en heb je nog steeds last van overbelicht wordt het dus lastig. Gelukkig zijn daar ND filters voor bedacht. Bij traditionele pro camcorder zitten deze filters vaak al ingebouwd, bij een DSLR moet je een ND filter op de lens schroeven. Een ND filter zorgt ervoor dat er minder licht in de lens komt, de filter houdt een bepaalde hoeveelheid licht tegen. Er zijn verschillende sterktes in ND filters. Bijvoorbeeld 0.3, 0.6 of 0.9. Om te bepalen hoeveel sterkte je nodig hebt moet je dus verschillende filters proberen. Dit is niet alleen vervelend, het kost ook veel tijd. Gelukkig is daar iets op bedacht, namelijk de Fader ND filter. Dit is een ND filter met een variabele sterkte, die bepaald wordt door aan het filter te draaien. Op deze manier heb je maar één filter nodig.

Helaas is er dan nog het probleem dat verschillende lenzen verschillende millimeter filters gebruiken. Een lens kan bijvoorbeeld alleen 67mm filters gebruiken of alleen 77 mm filters. Het zou dan betekenen dat je voor elke lens een dure Fader ND filter zou moeten kopen. Gelukkig is daar ook iets op bedacht. Het is makkelijker om een filter te kopen die op je grootste lens past, bijvoorbeeld een 77 mm, vervolgens kan je gebruik maken van een zogenaamde step-up ring om de filter ook op lenzen die gebruiken maken van kleinere filters. Zo kan je met een 77 mm naar 67 mm step-up ring een 77 mm Fader ND filter gebruiken op een lens die met 67 mm filters werkt.